Czas i miejsce akcji „Ogniem i mieczem”
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
„Na ogromnej przestrzeni ziem kresowych, pełnej powietrza, rozwija się akcja, której ruchliwość wyraża się samą już ustawiczną zmianą miejsca”
– cytat z Juliusza Kleinera, autora syntetycznego opracowania Trylogii „Artyzm Sienkiewicza” z 1946 roku, należącego do najbardziej cenionego takiego dzieła w dwudziestoleciu międzywojennym.


Akcja i miejsce wydarzeń „Ogniem i mieczem” są ściśle określone prawdą historyczną. Sienkiewicz zarysował fikcyjną fabułę powieści na rzeczywistym tle faktów, które rozegrały się pomiędzy 1647 a 1651 rokiem, które określane są dziś mianem powstania Chmielnickiego. Powieściopisarz starał się najdokładniej odtworzyć czas historyczny i wiernie opisać miejsca, w których rozgrywa się jego utwór. I tak dowiadujemy się na przykład, że „
Rok 1647 był to dziwny rok, w którym rozmaite znaki na niebie i ziemi zwiastowały jakoweś klęski i nadzwyczajne zdarzenia”. Sienkiewicz powołuje się kronikarzy, według których południowo-wschodnie rubieże Rzeczypospolitej nawiedziła wówczas wiosną plaga szarańczy, a latem przytrafiło się zaćmienie słońca, a wkrótce potem na niebie pojawiła się kometa. Wydarzenia ta spowodowały, że w Warszawie odprawiano „posty i dawano jałmużny, gdyż niektórzy twierdzili, że zaraza spadnie na kraj i wygubi rodzaj ludzki”.


Areną większości wydarzeń powieści jest historyczna kraina Dzikie Pola (określana mianem Zaporoże), położona nad Dnieprem, a od 1569 roku, czyli od zawarcia unii lubelskiej, należąca do Korony. Zima 1647 roku była tam niezwykle łagodna:
„W południowych województwach lody nie popętały wcale wód, które podsycane topniejącym każdego ranka śniegiem wystąpiły z łożysk i pozalewały brzegi. Padały częste deszcze. Step rozmókł i zmienił się w wielką kałużę, słońce zaś w południe dogrzewało tak mocno, że - dziw nad dziwy! - w województwie bracławskim i na Dzikich Polach zielona ruń okryła stepy i rozłogi już w połowie grudnia”.


Tereny te były w większości niezamieszkane i pustynne,
„ostatnie ślady osiadłego życia kończyły się, idąc ku południowi, niedaleko za Czehrynem ode Dniepru, a od Dniestru -niedaleko za Humaniem, a potem już hen, ku limanom i morzu, step i step, w dwie rzeki jakby w ramę ujęty”.
W większości Dzikie Pola zamieszkiwali Kozacy, którzy często wojowali z Tatarami, przez co tamtejsze ziemie i pastwiska często były niszczone.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 


  Dowiedz się więcej
1  Pozostałe motywy w „Ogniem i mieczem”
2  Historia w „Ogniem i mieczem”
3  Henryk Sienkiewicz - biografia



Komentarze
artykuł / utwór: Czas i miejsce akcji „Ogniem i mieczem”






    Tagi: