Skrzetuski jako przykład rycerza idealnego
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Jan Skrzetuski, namiestnik chorągwi pancernej księcia Jeremiego Wiśniowieckiego, a następnie porucznik husarski księcia wojewody ruskiego to jeden z najzacniejszych, najodważniejszych i najszlachetniejszych rycerzy w historii polskiej literatury. Dzielny żołnierz, główny bohater pierwszej części Trylogii Henryka Sienkiewicza, dał się poznać czytelnikom niemalże jako ideał. Ciężko doszukać się w nim jakichkolwiek wad, natomiast nie sposób wymienić wszystkich jego zalet.

Skrzetuski,
„choć człowiek młody, tyle miał w sobie jakowejś powagi rycerskiej i tak jasne wejrzenie”
, że niewielu było w stanie otwarcie się mu sprzeciwić. Z jego dystyngowanej i dumnej postawy emanował wręcz rycerski etos. Zresztą Skrzetuski nie tylko swoim wyglądem i pozorami zasłużył na szacunek i uznanie, ale szlachetnymi czynami, którymi na każdym kroku dowodził swojej wielkości. Biorąc pod uwagę zachodnioeuropejski kanon rycerski nie sposób nie zauważyć, że Jan doskonale wpisuje się w cechy idealnego przedstawiciela tego stanu.

Po pierwsze był niezrównanym żołnierzem. Udowodnił to wiele razy na polu bitwy, gdzie zazwyczaj sprawował role przywódcze. Nigdy nie chował się za czyimiś plecami, zawsze stojąc dzielnie w pierwszym rzędzie. W „Ogniem i mieczem” jest nawet scena, w której w takiej właśnie sytuacji, tatarska strzała strąca mu czapkę z głowy, lecz on w ogóle nawet tego nie zauważył. Można powiedzieć, że był nieustraszony i niezłomny. Nawet wówczas, kiedy został bardzo poważnie ranny w ramię, wciąż odpierał ataki nieprzyjaciela. A gdy znalazł się w niewoli tatarskiej, nawet przez moment nie zamierzał podporządkowywać się wrogowi. W obliczu śmierci spoglądał w oczy Chmielnickiemu, nazywając go zdrajcą Rzeczypospolitej. Największym wyczynem Jana, który zapewnił mu pamięć na wieki, było wydostanie się ze Zbaraża i powiadomienie króla Jana Kazimierza o oblężeniu twierdzy. Wówczas o Skrzetuskim usłyszał cały naród. Sława charakteryzowała jedynie najznakomitszych rycerzy, a główny bohater „Ogniem i mieczem” zapewnił ją sobie jeszcze za życia.

Warto w tym momencie wspomnieć o kolejnej cesze idealnego rycerza, który zawsze jest skory do niesienia pomocy potrzebującym. Los chciał, że Jan wybawił z opresji przyszłego dowódcę kozackiej rebelii, ale przecież nie mógł wówczas tego wiedzieć. Ani przez moment nie zastanawiał się również widząc dwie kobiety będące w potrzebie. Wraz z kompanami pomógł kniahini i Helenie, kiedy ich powóz ugrzązł w błocie. Z tą sytuacją bezpośrednio wiąże się kolejna cecha rycerza idealnego.

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  „Ogniem i mieczem” jako powieść pisana „ku pokrzepieniu serc”
2  Charakterystyka szlachty jako bohatera zbiorowego
3  Adaptacje filmowe „Ogniem i mieczem”



Komentarze
artykuł / utwór: Skrzetuski jako przykład rycerza idealnego






    Tagi: