„Ogniem i mieczem” jako powieść pisana „ku pokrzepieniu serc”
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Jeden z najznamienitszych teoretyków polskiej literatury Kazimierz Wyka uważał, że:
„Trylogia w swoim bezkrytycznym uznaniu dla przeszłości i dla najzwyklejszych cech polskiego charakteru narodowego posiada znamiona dzieła wybitnie kompensacyjnego, przez swoją przesadę nastawionego na pewne lecznictwo kompleksów psychosocjalnych”
(K. Wyka, „Sprawa Sienkiewicza”, [w:] S. Tarnowski, „Trylogia Henryka Sienkiewicza”, s. 444). Spoglądając na kondycję ówczesnego społeczeństwa polskiego, niewolonego przez zaborców, nie trudno domyślić się, że ukazujące się cyklicznie fragmenty cyklu powieści historycznych Sienkiewicza odbijały się wielkim echem. Nagle naród, który spędzał większość czasu na narzekaniu na beznadzieję swojej sytuacji, a także rozpamiętywaniu klęsk niedawnych zrywów niepodległościowych, otrzymał dzieło opiewające największe sukcesy rycerstwa Rzeczypospolitej. Ukazujące się w „Słowie” kolejne fragmenty „Ogniem i mieczem” okazały się ogromnym sukcesem i przyniosły zamierzony efekt. Wspomniany przed momentem Kazimierz Wyka pisał:
„Na kompleks małej wartości ówczesnego społeczeństwa polskiego odpowiedzią było pobudzenie do życia kompleksu buńczucznej pewności siebie”
(K. Wyka, „Sprawa Sienkiewicza”, s. 445). Reakcja społeczeństwa z czasem zaczęła przerastać najśmielsze oczekiwania wybitnego powieściopisarza.

Sienkiewicz nigdy nie ukrywał, że jego celem nie jest dokładne odzwierciedlenie wydarzeń historycznych, lecz stworzenie utworu, który „pokrzepi serca” Polaków, znudzonych już hasłami pozytywizmu, które nie przyniosły wielu rezultatów. Nie wszystkim to się jednak podobało, o czym pisze Tomasz Jodełka:
„Wielu krytyków drażnił lub śmieszył cel napisania Trylogii «dla pokrzepienia serc», a tymczasem w ostatnich latach wielki pisarz amerykański, William Faulkner, uznał to za najbardziej istotny cel pisarstwa”
(„Trylogia Henryka Sienkiewicza. Studia. Szkice. Polemiki”, oprac. T. Jodełka, Warszawa 1962). Jednak to nie dla krytyków literackich, a dla czytelników tworzył Sienkiewicz. Szybko okazało się, że „Ogniem i mieczem” otworzyło cykl trzech najbardziej poczytnych powieści w dziejach polskiej literaturze.

Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Charakterystyka Podbipięty
2  Adaptacje filmowe „Ogniem i mieczem”
3  Pozostałe motywy w „Ogniem i mieczem”



Komentarze
artykuł / utwór: „Ogniem i mieczem” jako powieść pisana „ku pokrzepieniu serc”







    Tagi: